In deze driedelige blogserie gaat Synquis in op de huidige situatie in de bouwsector, waarin door een sterk aantrekkende markt een tekort aan personeel ontstaat. In een dynamische arbeidsmarkt in de bouw ontstaan geheel nieuwe situaties met hun eigen problemen. Welke situaties zijn dit en waardoor ontstaan ze? En belangrijker… Wat kunnen we er aan doen? Hieronder volgt deel 2 van deze serie blogs onder de titel: Jammer, dat het zo goed gaat…
(Deel 1 van deze serie blogs kunt u hier vinden)

 

In deel 1 van deze serie blog zijn de volgende consequenties van hoogconjunctuur in de Nederlandse bouwsector aangegeven:

  1. De arbeidsmarkt komt in beweging
  2. De (bouw)prijzen gaan omhoog
  3. De selectiviteit gaat omhoog
  4. De professionaliteit gaat omlaag

 

In dit deel worden de punten 1 t/m 3 nader beschouwd.

 

1. De arbeidsmarkt komt in beweging

In de bouwsector is de afgelopen jaren enorm gesaneerd met als gevolg dat veel bouwpartijen weggevallen zijn dan wel angstvallig hun positie hebben verdedigd en gekoesterd met als doel de crisis te overleven. Met aandacht werd aanschouwd hoe bij de volgende ontslagronde afscheid genomen moest worden van een groep (vaak goede) collega’s. ‘Blijf zitten waar je zit en verroer je niet’ was het devies. Je moest blij zijn om werk te hebben en de kans op een andere baan was beperkt.

 

Op dit moment komt de arbeidsmarkt echter met volle kracht in beweging. Mensen durven weer rond te kijken en daarin meer risico’s te nemen. De angst om als eerste ontslagen te worden, omdat je de laatste bent die binnengekomen is, wordt weer even verleden tijd. Op LinkedIn vliegen de functiewisselingen om je oren en de headhunters zijn weer zeer actief.

 

Het gevolg is dat er veel ‘vers bloed’ in organisaties komt, welke zich in moet werken en aan de vaak nieuwe bedrijfscultuur aan moet passen. Dit kan een risico vormen op het moment dat de nieuwe aanwas te groot is in relatie tot de ‘opnamecapaciteit’ van het bedrijf, met als mogelijke negatieve gevolgen voor het eigen bedrijf DNA. Verder zullen de afstemverliezen ook groter zijn om dat deze mensen nog geen ingewerkte teamspelers zijn. Tevens worden deze nieuwkomers vaak met uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarden binnengehaald terwijl de eigen oude garde de afgelopen jaren flink heeft moeten inleveren, dat brengt het risico tot ongewenste onderlinge verhoudingen.

 

2. De (bouw)prijzen gaan omhoog

Het wordt duurder om te bouwen. Niet alleen de prijzen van materialen en personeel gaan door de grotere vraag omhoog, ook wordt er weer met grotere (gezondere) marges gerekend. Voor opdrachtgevers houdt dit in, dat de budgetten, die twee jaar geleden (toen marktconform maar niet op nominale kostprijs) zijn vastgesteld niet meer toereikend zijn. Steeds vaker hoor je dan ook het signaal van volledig mislukte aanbestedingen. Dit komt ons inziens vooral omdat het betreffende project niet gemanaged is op deze gewijzigde marksituatie.

Een professionele opdrachtgever (adviseur) is op deze situatie voorbereid en weet daarmee teleurstellingen bij de aanbesteding te voorkomen. Dit vraagt ook uitgebreide kennis en vaardigheden bij het inzetten van innovatieve vormen van contractvormen en de aansturing van de bouwprocessen die daarbij horen.

Dit geldt zowel bij de adviseurs betrokken in de planontwikkeling en realisatie als de uitvoerende partijen. Helaas moeten wij bij Synquis constateren dat er nog steeds maar weinig partijen zijn die een opdrachtgever hierin goed en professioneel kunnen ontzorgen. Zelden durven adviseurs verantwoordelijkheid te nemen op het resultaat en daarmee succes vooraf te garanderen.

 

Of de prijzen dusdanig stijgen, dat de bouwsector een rem voor zichzelf wordt, zal de tijd uit moeten wijzen. Echter de signalen zijn er momenteel wel na. al is het maar dat bouwmaterialen steeds langere levertijden krijgen en capabel bouwpersoneel steeds minder (tijdig) beschikbaar is.

 

3. De selectiviteit gaat omhoog

Ad 3: Doordat er steeds meer projecten zijn en de capaciteit van de bouwsector o.a. door het personeelstekort beperkt is, zullen (uitvoerende) marktpartijen selectiever zijn in welke projecten ze aannemen. Dit geldt in mindere mate voor de adviseurs, maar vooral voor de aannemers. De projectrisico’s, de locatie, de mate waarin het project bij het bedrijfs-DNA past, de winstmarge en de moeilijkheidsgraad en noodzakelijke klantontzorging, zullen criteria zijn om al dan niet in te schrijven op een project.